Thêm yêu thích thành công
Đã có trong yêu thích
Thích comment thành công
Yêu thích nghệ sỹ

Nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam - Còn nhiều việc phải làm

Nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam - Còn nhiều việc phải làm

Rộn rã những trích đoạn nổi tiếng

50 năm, một chặng đường sân khấu. Biết bắt đầu từ đâu để giúp cho khán giả hình dung một cách khái quát nhất về thành tính cũng như tình hình sân khấu hiện nay. Băn khoăn ấy hiện lên rõ trên khuôn mặt của những người lãnh đạo.

Ông Trọng Khôi – Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu đang ngồi trên bàn cũng vắt tay lên trán suy nghĩ. Một tia sáng lóe ra, ông mỉm cười. Sẽ không diễn toàn vở mà chỉ diễn trích đoạn. Vậy là với kinh phí khoảng trên 200 triệu đồng, tạm ổn cho một liên hoan sân khấu với 7 đêm rộn rã. 

Tất bật chuẩn bị, 7 đêm diễn tại Nhà hát Kim Mã đã làm khán giả vừa lòng. Mỗi đêm diễn thổi vào Liên hoan nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam một không khí biểu diễn khác nhau, đặc trưng cho từng vùng miền. “Đêm Sân khấu Hà Nội” mang đậm màu sắc cung đình, hoài cổ với hình tượng kẻ sĩ Bắc Hà, bài học trọng dụng người tài. Khán giả thực sự xúc động với trích đoạn “Kẻ sĩ Thăng Long” của Nhà hát Cải lương Hà Nội, trích đoạn “Ngọc Hân Công chúa” củ Nhà hát Chèo, “Rừng trúc” của Nhà hát Tuổi trẻ…

“Đêm Sân khấu phương Nam” lại đọng lại trong lòng khán giả với nối nhớ bâng khuâng trong “Dạ cổ hoài Lang” của Đoàn Cải lương Hương Tràm, Cà Mau, “Loài hoa không tên” của Đoàn Cải lương Tây Đô, Cần Thơ…

“Đêm sân khấu miền Trung” là bài học về giữ nước, phát triển đất nước trong trích đoạn “Mỵ Châu” của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh, “Quang Trung” của Nhà hát Tuồng Đào Tấn… “Đêm Sân khấu TP HCM” hiện thực với thông điệp về cuộc sống ngày nay trong “Cây sầu riêng trổ bông” của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, “Người nhà quê” của Công ty Nụ cười mới…

“Đêm Sân khấu Đồng bằng Bắc Bộ” là những bài học nhẹ nhàng trong cuộc sống trong “Đợi đến mùa xuân” của Đoàn kịch Nam Định, “Cô gái sông Lam” của Nhà hát Dân ca Nghệ An… và cuối cùng “Đêm Sân khấu Lực lượng Vũ trang” rộn ràng với “Bài ca giữ nước” của Đoàn Chèo Tổng cục hậu cần, “Điều không thể mất” của Đoàn kịch Quân đội…

Có ai đó “tiếc” vì 50 năm sân khấu “gói” gọn quá trong chỉ có 7 đêm diễn, mà mỗi nhà hát chỉ diễn các trích đoạn. Trong số đó, Nhà hát Tuổi trẻ tiếc… hùi hụi hơn cả. Một chặng đường dài phát triển, thử nghiệm, thành tích của nhà hát không chỉ nằm trong mỗi trích đoạn ngắn của “Rừng trúc”. Trong khi đó, Nhà hát có sân khấu, có khán giả.

Sân khấu cần “sốc” lại

Đến Liên hoan nửa thế kỷ sân khấu Việt Nam tại Nhà hát Kim Mã, ngay cả những người trong nghề cũng rất hài lòng. Có câu chuyện vui vẫn được truyền tai nhau: Bẩy đêm diễn của các vùng miền cơ à? Chắc là hay lắm? Có bán vé không? Có giấy mời bán không? Những câu hỏi như vậy cứ rộn rã xung quanh nhà hát. Điều đó chứng tỏ sức sống của sân khấu vẫn còn. Thế nhưng, 50 năm sân khấu Việt Nam, một vấn đề đang làm nhức nhối những người yêu nghề nhất được đặt ra. Sân khấu một số vùng miền, một số loại hình sân khấu đang đóng băng.

Qua rồi cái thời người người, nhà nhà đi xem kịch, xem tuồng. Chỉ nghe phong phanh chỗ nọ, chỗ kia có vở mới, người xem đổ xô đến. Giờ đây, gặp những người đứng tuổi, hỏi về sân khấu xưa, mọi người vẫn say sưa nhắc lại vở  “Lưu Bình, Dương Lễ”, “Từ Thức gặp tiên”, “Đồng tiên vạn lịch”… hay các nghệ sĩ nổi tiếng Trần Vân, Hoàng Cúc, Minh Trang…

Sân khấu trong Nam vẫn sôi động lắm. Đủ các kiểu kịch từ kịch ma đến kịch võ…Tuy nhiên, đếm trên đầu ngón tay cũng chỉ có một số nhà hát như  Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Nhà hát Sân khấu nhỏ 5B…

Sân khấu ngoài Bắc cũng chỉ thấy mật độ đỏ đèn dày đặc ở Nhà hát Tuổi trẻ, Nhà hát múa rối Thăng Long. Để rồi buồn hơn khi rất nhiều các nhà hát khác thuộc các loại hình nghệ thuật đã từng một thời vang tiếng hoàng kim lại rất vắng lặng.

Có lẽ quan tâm hơn các đêm diễn chính là Hội nghị Bàn về Công tác lý luận phê bình sân khấu (Khu vực phía Bắc) được tổ chức vào chiều 21/1 tại Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Hơn ai hết, mọi người hiểu rằng lý luận phê bình chính là định hướng, đưa ra những lời khen chê thiết thực nhất để vực sân khấu lên.

Những câu hỏi được đưa ra, thành thực và hiện thực: Tại sao sân khấu phía Nam hoạt bát rộn ràng, trong khi đó sân khấu phía Bắc lại quá lặng lẽ? 50 năm qua, sân khấu đã làm được gì? Chúng ta đã làm được gì để sân khấu phát triển?

Chẳng thể trách được các nhà nghiên cứu khi ai đó to tiếng: lý luận sân khấu đã chết, sân khấu đang hỗn loạn. GS Đình Quang cho rằng: Nguyên nhân bắt đầu từ việc chưa tìm ra một cái chuẩn nào cho sân khấu.

Phía Bắc xem trích đoạn của phía Nam giật mình: Lạ quá, lạ quá. Làm sao chấp nhận được diễn viên ăn mặc rách rưới, lăn lông lốc dưới sàn nhà. Phía Nam bàng hoàng: sân khấu phía Bắc thế này, xã hội hóa sao được.

Bên cạnh đó, sân khấu phát triển sao được khi đếm trên đầu ngón tay cũng chỉ có một hai đạo diễn gạo cội như đạo diễn Doãn Hoàng Giang, đạo diễn Lê Hùng… Đi đến nhà hát nào cũng thấy bóng dáng của họ. Như thế làm sao có thể tìm ra những cách làm kịch mới, phong cách kịch mới cho từng nhà hát.

Nhà viết kịch, NSND Lê Duy Hạnh, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu TP Hồ Chí Minh khẳng định “Sân khấu hiện nay khá hỗn loạn. Tôi thực sự lo lắng cho sân khấu khi bước đi những bước tiếp theo”. Thế nhưng, nhìn vào sân khấu năm 2006 với hai hoạt động: Liên hoan sân khấu xã hội hóa phía Nam và Liên hoan sân khấu thử nghiệm quốc tế ở phía Bắc lại nhói lên trong tim nhà viết kịch một sự tin tưởng.

Để vực dậy sân khấu hiện nay quả là khó. Thế nhưng cứ ì trệ ra đó thì lễ kỷ niệm 100 năm, sân khấu kịch còn gì?.

Không như các hội nghị trước, cứ bàn đấy, rồi tính sau. Những bước đi tiếp theo dường như quên vào quên lãng. Ngay trong Hội nghị Bàn về Công tác lý luận phê bình sân khấu (Khu vực phía Bắc), nhà viết kịch Lê Duy Hạnh đã đưa ra những hướng đi mới: sẽ không chỉ tổ chức các trại sáng tác cho tác giả, mà còn phải tổ chức cho các nhà nghiên cứu, phê bình. Đồng thời sẽ đầu tư một cách công bằng cho sáng tác, dựng vở… Những kịch bản hay trong các trại sáng tác cũng sẽ được dựng.

50 năm sân khấu Việt nam đúng là một dịp không chỉ để học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm về nghề, mà còn là cơ hội lớn để cùng ngồi nhìn lại sân khấu 50 năm qua và “mở đường máu” phá tảng băng lạnh ngắt đang bao trùm lên sân khấu ở một số vùng, miền.

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn

Về chúng tôi

Nhà hát tuổi trẻ Việt Nam

  • img11 Ngô Thì Nhậm,Hai Bà Trưng, Hà Nội, Việt Nam

  • img 024 3943 4673

  • img

Liên hệ

  • Tel : 024 3943 4673
    Fax :

  • 11 Ngô Thì Nhậm,Hai Bà Trưng, Hà Nội, Việt Nam

  • Hotline bán vé: 024 2240 9025 - 024 3943 4673

  • Liên hệ chương trình hợp tác, thuê rạp và hoạt động đối ngoại

  • nhahattuoitrevietnam@gmail.com

Mạng xã hội

img img